السيد محمد باقر الداماد ( الميرداماد )

84

تقويم الايمان وشرحه كشف الحقائق للعلوي ( تعليقات النوري )

دست چپ يازده امام وعقب سر پنج تن آل عبا ، مشرف بر اين گروه بالاى سر ودر مركز فاطمهء زهرا دخت رسول ، مجمع النورين ومقطع دو تشعشع ودو منبع نور ؛ يعنى نور نبوّت ونور ولايت . بالآخرة افسرى نوراني از ملائك گروه مقدّس وتجلّى دائرهء قدس را تمام عيار مىسازد . در اينجا ودر اين مقام نكات ودقايقى لطيف وروشن در زمينهء روان‌شناسى مذهبي ومعنوي به خاطر خطور مىكند كه بسيار قابل ملاحظه است : اوّل اينكه در حيات باطني شخص ميرداماد واقعهء مهمّ وحديث لطيف وبىمثالى است كه طىّ سالهاى متمادى دورهء تكوين وتهيّؤ خود را پيموده وملازم با تذكّر وتفكّر جلوهء ظهور يافته است . احساس حضور ومشاهده به درجه‌اى شديد وعالي بوده است كه ميرداماد پس از خروج از حالت خلسه مىگويد : « تا روز حشر به آرزو وتمنّاى تجديد واحياى اين منظرهء دلپذير وبىمثال خواهم نشست » . در مرحلهء ثاني جنبهء معرفت النفسي اين حديث را در سه نكتهء دقيق مىتوان خلاصه كرد : نخست اينكه گروه تصاوير وتمثال‌ها در داخل دائره‌اى كه با حلقهء فرشتگان محدود گرديده كاملا شكل « مندله » را كه در ديگر مذاهب عرفانى مرسوم است به ياد مىآورد . مندله شكلى است مدوّر كه در آئين بودايى مقام خاصّى در رياضت وتمركز روح وتفكّر ومشاهده دارد واكثرا دايره‌ايست كه در داخل آن تصاوير وتمثال‌هاى خيال‌بخش ورمزهاى مختلف عالم وجود ومخلوقات آسمانى فوق الطبيعة مجسّم ومرتسم گرديده وشخص متفكّر با خيره شدن به درون دايره آهسته آهسته از حواشي به مركز دايره متوجّه گرديده ودر آن مركز هستى علوي وآسمانى خود را جستجو مىكند وامنيت وجمعيت خاطر وتعادل وجود خود را در آن نقطه بدست مىآورد . دوم اينكه در دايرهء روحاني ميرداماد ، شخص وى - يعنى شخص مجذوب - در وسط قرار گرفته با اين تفاوت كه بالاى سر أو در مركز حقيقي دايره ، تمثال بىمثال فاطمة الزهراء عليها السّلام بتمامى دايره وتمامى گروه مشرف است وحاكميت دارد . بنا بر اين وجود